Lợi suất trái phiếu Nhật Bản tăng vọt, nguy cơ dòng vốn hồi hương gây áp lực lên thị trường toàn cầu

Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) đang tăng mạnh lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ, làm dấy lên lo ngại rằng các nhà đầu tư Nhật có thể rút vốn khỏi thị trường quốc tế để quay trở lại đầu tư trong nước.

Theo Financial Times, nhiều ngân hàng đầu tư đang chuẩn bị cho kịch bản dòng vốn Nhật Bản rút khỏi trái phiếu chính phủ Mỹ và quay trở lại thị trường nội địa, trong bối cảnh lợi suất JGB ngày càng hấp dẫn hơn.

Lợi suất JGB lên mức cao nhất kể từ năm 1997

Trong phiên giao dịch ngày 15/5, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 2,73% — mức cao nhất kể từ tháng 5/1997.

Động lực chính đến từ kỳ vọng lạm phát gia tăng sẽ buộc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tiếp tục nâng lãi suất. Thị trường hiện dự báo BOJ có thể tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên mức 1% trong cuộc họp tháng 6 tới.

Không chỉ trái phiếu kỳ hạn 10 năm, lợi suất JGB kỳ hạn 30 năm cũng lần đầu tiên chạm mốc 4% kể từ khi loại trái phiếu này được phát hành vào năm 1999.

Trong khi đó:

• Lợi suất JGB kỳ hạn 5 năm và 20 năm đều đạt mức cao kỷ lục trong tuần qua.
• Giá trái phiếu giảm mạnh do lợi suất tăng.
• Thị trường trái phiếu Nhật Bản đang chứng kiến mức biến động lớn nhất trong nhiều năm.

Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama nhận định rằng lợi suất trái phiếu tại các thị trường lớn trên thế giới đang cùng tăng và tạo ra “hiệu ứng cộng hưởng”.

Nhà đầu tư Nhật có thể rút vốn khỏi Mỹ

Trong nhiều thập kỷ, môi trường lãi suất siêu thấp tại Nhật Bản đã thúc đẩy các tổ chức tài chính và nhà đầu tư nước này tìm kiếm lợi suất cao hơn ở nước ngoài, đặc biệt là tại Mỹ.

Hiện các nhà đầu tư Nhật Bản đang nắm giữ khoảng 1.000 tỷ USD trái phiếu chính phủ Mỹ.

Tuy nhiên, khi lợi suất trong nước tăng mạnh, xu hướng này có thể đảo chiều.

Ông Mark Dowding, Giám đốc đầu tư của BlueBay Asset Management, cho rằng dòng vốn mới của nhà đầu tư Nhật sẽ ưu tiên thị trường nội địa thay vì tiếp tục đổ vào trái phiếu doanh nghiệp hay trái phiếu chính phủ Mỹ.

Theo dữ liệu từ EPFR:

• Trong tháng 3 năm nay, khoảng 700 triệu USD đã chảy vào các quỹ trái phiếu chính phủ Nhật Bản.
• Đây là mức dòng vốn hàng tháng cao nhất từng được ghi nhận đối với nhóm tài sản này.
• Tháng 4 tiếp tục ghi nhận dòng tiền dương khoảng 86 triệu USD.

Đồng yên có thể mạnh lên nếu dòng vốn hồi hương

Ông Matt Smith, quản lý quỹ tại Ruffer, nhận định môi trường hiện tại đang tạo điều kiện thuận lợi để dòng vốn Nhật quay trở lại trong nước.

Theo ông:

• Lợi suất dài hạn của Nhật đang tăng mạnh.
• Đồng yên có khả năng tăng giá trong thời gian tới.
• Nếu thị trường tài chính toàn cầu biến động mạnh, đặc biệt là thị trường tín dụng Mỹ, xu hướng hồi hương vốn sẽ diễn ra nhanh hơn.

Ruffer hiện cũng đang đặt cược vào khả năng đồng yên tăng giá như một biện pháp phòng ngừa rủi ro toàn cầu.

Chính sách tài khóa của Nhật tạo thêm áp lực lên thị trường trái phiếu

Một yếu tố khác khiến thị trường JGB biến động mạnh là chính sách mở rộng chi tiêu của chính phủ Nhật Bản dưới thời Thủ tướng Sanae Takaichi.

Sau chiến thắng trong cuộc bầu cử hồi tháng 2, bà Takaichi đã thúc đẩy:

• Tăng chi tiêu công,
• Trợ cấp mạnh giá xăng dầu,
• Hỗ trợ nền kinh tế trước cú sốc năng lượng từ xung đột Mỹ – Iran.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo chính phủ Nhật có thể sẽ phải tung thêm ngân sách bổ sung vào cuối năm nay, kéo theo lượng phát hành trái phiếu mới tăng lên và gây áp lực giảm giá JGB.

BOJ chấm dứt kỷ nguyên tiền rẻ

Tháng 12 năm ngoái, BOJ đã nâng lãi suất chính sách lên 0,75% — mức cao nhất trong hơn 30 năm — đánh dấu bước ngoặt lớn trong chính sách tiền tệ của Nhật Bản.

Trước đây, BOJ từng duy trì:

• Chính sách lãi suất siêu thấp,
• Nới lỏng định lượng quy mô lớn,
• Kiểm soát đường cong lợi suất.

Khi BOJ dần rút khỏi vai trò người mua lớn nhất trên thị trường JGB, thị trường trái phiếu Nhật đang quay lại cơ chế cung – cầu thông thường, khiến lợi suất biến động mạnh hơn đáng kể.

Các chuyên gia hiện cho rằng lợi suất JGB kỳ hạn 10 năm có thể tiến tới mốc 3% vào cuối năm nay.

Thị trường vẫn thận trọng với trái phiếu Nhật

Dù lợi suất tăng mạnh, nhiều nhà đầu tư vẫn chưa thực sự bị hấp dẫn bởi trái phiếu Nhật Bản.

Theo ông Abbas Keshvani, chiến lược gia vĩ mô châu Á tại RBC Capital Markets, vấn đề nằm ở chỗ thị trường vẫn lo ngại:

• Chính phủ Nhật sẽ tiếp tục mở rộng chi tiêu tài khóa,
• Nguồn cung trái phiếu mới tăng mạnh,
• Lợi suất có thể còn tiếp tục đi lên.

Ông cho rằng nếu nhà đầu tư tin lợi suất sẽ còn tăng, họ sẽ tiếp tục chờ đợi thay vì mua vào ở thời điểm hiện tại.

Trong 12 tháng qua, nhà đầu tư Nhật vẫn mua ròng khoảng 50 tỷ USD trái phiếu nước ngoài bất chấp lợi suất JGB tăng. Tuy nhiên, xu hướng này có thể thay đổi nếu BOJ tiếp tục nâng lãi suất và đồng yên mạnh lên trong thời gian tới.