Thị trường dầu mỏ chịu áp lực lớn sau 7 tuần chiến tranh Mỹ – Iran

Đây là số lượng dầu lẽ ra đã được sản xuất và cung ứng ra thị trường toàn cầu nếu không có cuộc xung đột này.

Theo các nhà phân tích, dư chấn của cuộc khủng hoảng này sẽ còn kéo dài trong nhiều tháng, thậm chí là nhiều năm tới – hãng tin Reuters cho biết.

Sau khi có một số dấu hiệu xuống thang trong tuần vừa rồi, cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran lại có dấu hiệu nóng lên từ cuối tuần. Iran đã tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz chỉ một ngày sau khi tuyên bố mở cửa tuyến đường biển huyết mạch này.

Mỹ vẫn phong tỏa các hải cảng của Iran ở khu vực eo Hormuz và đã bắt một tàu chở hàng của Iran. Ngoài ra, Tổng thống Donald Trump tiếp tục đe dọa sẽ tái khởi động các cuộc tấn công Iran, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần giữa Washington và Tehran sẽ kết thúc vào nửa đêm ngày 21/4 theo giờ Mỹ.

Reuters dẫn số liệu từ công ty dữ liệu vận tải biển Kpler cho biết kể từ khi chiến sự bắt đầu vào năm 28/2, dòng chảy của dầu thô và khí ngưng tụ ra thị trường toàn cầu đã mất đi hơn 500 triệu thùng.

Thiệt hại nguồn cung đó tương đương với nhu cầu nhiên liệu hàng không toàn cầu trong 10 tuần; hoặc nhu cầu nhiên liệu cho giao thông đường bộ toàn cầu trong 11 ngày; hoặc tổng nhu cầu tiêu thụ dầu toàn cầu trong 5 ngày – theo trưởng phân tích Iain Mowat của công ty Wood Mackenzie.

Còn theo ước tính của Reuters, 500 triệu thùng dầu và khí ngưng tụ bị chặn khỏi thị trường toàn cầu trong hơn 7 tuần tương đương với 1 tháng nhu cầu tiêu thụ dầu của Mỹ; hoặc hơn 1 tháng nhu cầu dầu của toàn bộ châu Âu; hoặc gần 6 năm nhu cầu nhiên liệu của quân đội Mỹ – nếu dựa trên mức tiêu thụ hàng năm là khoảng 80 triệu thùng dầu trong tài khóa 2021.

Số dầu này cũng đủ để làm nhiên liệu cho ngành công nghiệp vận tải biển của thế giới trong khoảng 4 tháng.

Riêng trong tháng 3, các nước Vùng Vịnh đã chịu thiệt hại sản lượng khai thác dầu khoảng 8 triệu thùng mỗi ngày, gần tương đương với tổng sản lượng hàng ngày của ExxonMobil và Chevron – hai trong số các hãng dầu lửa lớn nhất thế giới.

Xuất khẩu nhiên liệu hàng không từ Saudi Arabia, Qatar, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Bahrain và Oman giảm từ mức khoảng 19,6 triệu thùng/ngày trong tháng 2, xuống còn chỉ 4,1 triệu thùng/ngày trong tháng 3 và tháng 4 – theo dữ liệu từ Kpler. Mức thiệt hại nguồn cung nhiên liệu hàng không này tương đương với lượng nhiên liệu đủ cho 20.000 chuyến bay khứ hồi giữa sân bay JKF ở New York và sân bay Heathrow ở London – theo Reuters.

Với giá dầu bình quân ở mức khoảng 100 USD/thùng kể từ khi xung đột bắt đầu tới nay, thiệt hại nguồn cung dầu đó tương đương khoảng 50 tỷ USD – theo nhà phân tích cấp cao Johannes Rauball của Kpler. Con số doanh thu bị mất này tương đương 1% tổng sản phẩm trong nước (GDP) hàng năm của Đức, thậm chí là toàn bộ GDP cả năm của những nền kinh tế nhỏ hơn như Latvia hay Estonia.

Giới phân tích cho rằng ngay cả khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại, sự phục hồi của nguồn cung dầu từ Trung Đông sẽ diễn ra chậm chạp.

Lượng dầu thô tồn trữ trên toàn cầu đã giảm khoảng 45 triệu thùng trong tháng 4 – theo Kpler. Từ cuối tháng 3 đến nay, mức thiệt hại sản lượng dầu do chiến tranh đã lên tới khoảng 12 triệu thùng/ngày.

Các mỏ dầu thô nặng ở Kuwait và Iraq có thể mất 4-5 tháng để trở lại mức sản lượng bình thường, khiến cho lượng dầu tồn trữ toàn cầu tiếp tục giảm sâu hơn trong mùa hè năm nay – theo ông Rauball.

Thiệt hại của các nhà máy lọc dầu ở Vùng Vịnh và của cơ sở sản xuất khí đốt Ras Laffan ở Qatar do bị tấn công đồng nghĩa rằng hạ tầng dầu khí của khu vực này sẽ phải mất nhiều năm để phục hồi về trạng thái trước chiến tranh.