Nhật Bản quyết liệt bảo vệ đồng yên: Thị trường đang thử thách giới hạn của BOJ

Đồng yên Nhật tiếp tục trở thành tâm điểm của thị trường tài chính toàn cầu khi giới đầu tư đặt câu hỏi liệu Nhật Bản có đủ khả năng và quyết tâm để ngăn chặn đà mất giá của nội tệ hay không.

Sau hàng loạt cảnh báo về biến động tỷ giá mang tính “đầu cơ”, giới phân tích cho rằng Chính phủ Nhật Bản đã thực sự can thiệp vào thị trường ngoại hối bằng cách bán USD để mua vào đồng yên.

Nhật Bản nghi can thiệp tỷ giá hai lần liên tiếp

Dù chưa chính thức xác nhận, nhiều nhà giao dịch nhận định Nhật Bản đã can thiệp thị trường ít nhất hai lần trong thời gian gần đây.

Lần đầu tiên được cho là diễn ra vào ngày 30/4, sau khi tỷ giá vượt mốc nhạy cảm:

• 160 yên/USD

Ngay sau đó:

• Đồng yên tăng mạnh khoảng 3% chỉ trong một phiên

Tiếp theo, thị trường nghi ngờ Tokyo tiếp tục can thiệp vào ngày 6/5:

• Đồng yên tăng từ 157,87 lên 155,02 yên/USD

Tuy nhiên, hiệu ứng hỗ trợ không kéo dài lâu. Đến phiên 11/5:

• Đồng yên lại suy yếu về trên 157 yên/USD

Theo giới chuyên gia, việc nhà chức trách Nhật Bản giữ thái độ mơ hồ là chiến lược quen thuộc nhằm tối đa hóa tác động tâm lý lên thị trường.

Vì sao Nhật Bản chọn thời điểm này để can thiệp?

Ông Hirofumi Suzuki, chiến lược gia ngoại hối của Sumitomo Mitsui Banking Corporation, cho rằng các biến động gần đây phản ánh rõ quyết tâm bảo vệ đồng yên của Tokyo.

Trong khi đó, chuyên gia Nikos Tzabouras nhận định đây là thời điểm phù hợp để hành động vì:

• Thanh khoản thị trường thấp trong kỳ nghỉ Golden Week
• Đồng USD suy yếu do kỳ vọng hòa bình Mỹ – Iran
• Điều kiện thị trường giúp khuếch đại tác động can thiệp

Theo một số ước tính:

• Nhật Bản có thể đã chi khoảng 35 tỷ USD trong lần can thiệp đầu tiên

Con số này gần tương đương đợt can thiệp mạnh tay hồi tháng 7/2025.

Nhật Bản còn đủ “đạn” để bảo vệ đồng yên?

Tính đến cuối tháng 3:

• Dự trữ ngoại hối của Nhật đạt khoảng 1,16 nghìn tỷ USD

Theo ông Francis Tan:

• Nếu mỗi lần can thiệp tiêu tốn khoảng 34–35 tỷ USD
• Nhật Bản vẫn còn khả năng thực hiện thêm khoảng 30 lần nữa

Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở quy mô dự trữ ngoại hối.

Theo quy định của International Monetary Fund (IMF):

• Nhật Bản chỉ có thể tiếp tục can thiệp thêm số lần hạn chế để duy trì vị thế đồng tiền thả nổi tự do

Nếu can thiệp quá thường xuyên:

• Tokyo có thể đối mặt áp lực từ cộng đồng quốc tế
• Và làm dấy lên tranh cãi về thao túng tỷ giá

BOJ đang bị mắc kẹt giữa lãi suất và tỷ giá

Giới phân tích cho rằng gốc rễ khiến đồng yên mất giá nằm ở:

• Chênh lệch lãi suất quá lớn giữa Mỹ và Nhật Bản

Hiện tại:

• Lãi suất của Bank of Japan (BOJ) ở mức 0,75%
• Trong khi Federal Reserve System duy trì mức 3,5–3,75%

Khoảng chênh lệch gần 3 điểm phần trăm này thúc đẩy mạnh hoạt động:

• Carry trade (vay yên lãi thấp để mua USD hưởng lợi suất cao hơn)

Ngoài ra, nhà đầu tư Nhật cũng liên tục:

• Chuyển vốn ra nước ngoài
• Tìm kiếm lợi suất hấp dẫn hơn

Ông Jesper Koll của Monex Group cho rằng:

“BOJ vẫn là ngân hàng trung ương duy nhất duy trì lãi suất thực âm, khiến nhà đầu tư không muốn giữ tài sản bằng đồng yên.”

Can thiệp mà không tăng lãi suất có hiệu quả?

Nhiều chuyên gia cho rằng:

• Việc bán USD mua yên chỉ mang tính tạm thời
• Nếu BOJ không tăng lãi suất, xu hướng mất giá của đồng yên khó đảo ngược bền vững

Ông Carlos Casanova nhận định:

• Nhật Bản đang rơi vào thế “tiến thoái lưỡng nan”
• Bộ Tài chính muốn ổn định tỷ giá
• Nhưng BOJ lại quá thận trọng trong việc thắt chặt chính sách

Trong khi đó, ông Jesper Koll ví tình trạng hiện nay:

“Can thiệp mà không thay đổi chính sách tiền tệ giống như vừa đạp ga vừa đạp phanh.”

BOJ đối mặt bài toán cực khó

Nếu tăng lãi suất mạnh hơn để hỗ trợ đồng yên:

• Kinh tế Nhật có nguy cơ suy yếu
• Chi phí vay tăng
• Thị trường trái phiếu chịu áp lực lớn

Hiện:

• Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật kỳ hạn 10 năm đã lên khoảng 2,52%
• Cao nhất trong gần 30 năm

Trong khi đó:

• Kinh tế Nhật chỉ tăng trưởng 0,3% quý IV/2025
• Suýt rơi vào suy thoái kỹ thuật

Dù vậy, áp lực lạm phát tại Nhật đang tăng lên.

Theo khảo sát mới nhất của BOJ:

• 83% người dân kỳ vọng giá cả tiếp tục tăng trong 1 năm tới

Điều này khiến nhiều chuyên gia tin rằng BOJ cuối cùng sẽ buộc phải:

• Tiếp tục nâng lãi suất
• Hoặc chấp nhận đồng yên suy yếu thêm

Đồng yên sẽ còn biến động mạnh

Trong ngắn hạn, thị trường đang theo dõi:

• Cuộc gặp giữa Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và phía Nhật Bản
• Các tín hiệu chính sách mới từ BOJ
• Khả năng can thiệp tiếp theo của Tokyo

Giới phân tích nhận định:

• Nếu BOJ tiếp tục giữ lãi suất thấp
• Đồng yên nhiều khả năng sẽ còn chịu áp lực mất giá

Ngược lại, bất kỳ tín hiệu tăng lãi suất mạnh tay nào từ BOJ đều có thể tạo ra một đợt phục hồi lớn cho đồng tiền Nhật Bản trong thời gian tới.