Chỉ ít ngày sau khi chính thức trở thành Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), ông Kevin Warsh đã phải đối mặt với áp lực lớn từ thị trường trái phiếu, trong bối cảnh lợi suất tăng mạnh và giới đầu tư đặt cược Fed sẽ phải nâng lãi suất để kiềm chế lạm phát.
Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump lại mong muốn Fed sớm nới lỏng chính sách tiền tệ nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Điều này đang đặt ông Warsh vào một tình thế đầy khó khăn ngay từ những ngày đầu nhiệm kỳ.
Lợi suất trái phiếu tăng mạnh vì lo ngại lạm phát
Trước lễ nhậm chức của ông Warsh, thị trường trái phiếu Mỹ đã chứng kiến làn sóng bán tháo mạnh.
- Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm có thời điểm vượt 5,19% – mức cao nhất kể từ năm 2007.
- Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm cũng lên mức cao nhất trong hơn một năm.
Nguyên nhân chính đến từ cuộc chiến Mỹ – Iran khiến giá dầu leo thang, làm gia tăng nguy cơ lạm phát toàn cầu và thúc đẩy kỳ vọng Fed sẽ phải tăng lãi suất.
Dù áp lực bán tháo đã dịu bớt trong tuần này, lợi suất vẫn duy trì ở mức cao:
- Lợi suất trái phiếu 10 năm còn 4,481%.
- Lợi suất 2 năm ở mức 4,035%.
- Lợi suất 30 năm duy trì quanh 5,01%.
Trước khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, lợi suất trái phiếu 10 năm của Mỹ vẫn còn dưới 4%.
“Không có dư địa để giảm lãi suất”
Theo ông Tim Duy, kinh tế trưởng của SGH Macro Advisors, diễn biến của thị trường trái phiếu đang gửi đi thông điệp rõ ràng rằng Fed hiện chưa có dư địa để giảm lãi suất.
Giới phân tích nhận định đây chính là bài toán khó đầu tiên với ông Kevin Warsh.
- Nếu giảm lãi suất theo mong muốn của ông Trump, Fed có nguy cơ khiến thị trường lo ngại lạm phát vượt tầm kiểm soát.
- Nếu tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát, ông Warsh có thể đối mặt áp lực chính trị từ Nhà Trắng.
Trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ đang đến gần, mọi quyết định chính sách tiền tệ của Fed đều trở nên nhạy cảm hơn bao giờ hết.
Ông Trump tạm thời không gây áp lực lên Fed
Trong lễ nhậm chức của ông Warsh tại Nhà Trắng ngày 22/5, Tổng thống Donald Trump tuyên bố muốn Fed hoạt động độc lập.
Ông Trump cho biết:
“Tôi muốn ông ấy độc lập và làm tốt công việc của mình.”
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng những phát biểu của ông Trump vẫn ngầm nhấn mạnh ưu tiên tăng trưởng kinh tế hơn là thắt chặt tiền tệ quá mức.
Tổng thống Mỹ nhấn mạnh nền kinh tế tăng trưởng mạnh là điều cần thiết để xử lý gánh nặng nợ công, đồng thời cảnh báo không nên “chặn lại sự tuyệt vời của tăng trưởng kinh tế”.
Jerome Powell vẫn là nhân tố ảnh hưởng trong Fed
Một yếu tố khác khiến tình hình của ông Warsh thêm phức tạp là việc cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell vẫn tiếp tục ở lại Hội đồng Thống đốc Fed.
Dù ông Powell tuyên bố sẽ hỗ trợ mang tính xây dựng và tránh gây chú ý, sự hiện diện của ông vẫn được xem là một lực ảnh hưởng đáng kể trong nội bộ Fed.
Trước khi mãn nhiệm, ông Powell từng nhấn mạnh Fed cần thấy:
- Giá năng lượng hạ nhiệt
- Áp lực giá từ thuế quan giảm bớt
trước khi cân nhắc việc giảm lãi suất.
Lạm phát, nợ công và AI cùng đẩy lãi suất lên cao
Ngoài áp lực từ giá dầu, Mỹ hiện còn đối mặt nhiều yếu tố khiến chi phí vay duy trì ở mức cao.
Thâm hụt ngân sách tăng mạnh
Chính phủ Mỹ đang phải phát hành ngày càng nhiều trái phiếu để tài trợ cho thâm hụt ngân sách và các kế hoạch chi tiêu quốc phòng quy mô lớn.
Điều này buộc lợi suất trái phiếu phải tăng để hấp dẫn nhà đầu tư.
Làn sóng AI thúc đẩy tăng trưởng nhưng cũng gây lạm phát
Sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) và lợi nhuận doanh nghiệp tăng mạnh đang giúp triển vọng kinh tế Mỹ tích cực hơn.
Tuy nhiên, tăng trưởng mạnh cũng khiến Fed khó giảm lãi suất vì:
- Thị trường lao động vẫn ổn định
- Chi tiêu cho AI tạo áp lực lạm phát ngắn hạn
- Trái phiếu phải cạnh tranh với lợi nhuận hấp dẫn từ cổ phiếu công nghệ
Theo Politico, các yếu tố này hiện chưa có dấu hiệu hạ nhiệt nhanh chóng.
Fed có thể buộc phải tăng lãi suất?
Một số thành viên Fed vẫn cho rằng việc cắt giảm lãi suất là khả thi nếu tăng trưởng kinh tế suy yếu mạnh vì giá năng lượng cao.
Ông Stephen Miran, cựu thành viên Hội đồng Thống đốc Fed, cho rằng thị trường đang phản ứng quá mức với rủi ro lạm phát.
Tuy nhiên, đa số quan chức Fed vẫn giữ quan điểm thận trọng.
Ngày 27/5, Chủ tịch Fed chi nhánh Minneapolis Neel Kashkari cho biết Fed cần tập trung kiểm soát lạm phát vì thị trường lao động Mỹ hiện vẫn rất vững.
Ông cũng nhấn mạnh còn quá sớm để xác định Fed có thay đổi định hướng chính sách tiền tệ hay không.
Thị trường trái phiếu đang gây sức ép lớn lên Fed
Giới chuyên gia cho rằng nếu Fed cắt giảm lãi suất quá sớm, thị trường có thể phản ứng tiêu cực vì lo ngại:
- Lạm phát sẽ bùng phát trở lại
- Fed chịu ảnh hưởng chính trị từ Nhà Trắng
Ông Tim Duy cảnh báo:
“Nếu Fed mắc sai lầm chính sách quá rõ ràng, thị trường sẽ phản ứng mạnh.”
Theo ông, các dữ liệu hiện tại cho thấy Fed chưa có đủ điều kiện để giảm lãi suất trong ngắn hạn.
Triển vọng chính sách tiền tệ Mỹ thời gian tới
Trong thời gian tới, hướng đi của Fed sẽ phụ thuộc lớn vào:
- Diễn biến chiến tranh Mỹ – Iran
- Xu hướng giá dầu
- Tốc độ lạm phát tại Mỹ
- Sức khỏe thị trường lao động
- Phản ứng của thị trường trái phiếu
Nếu lạm phát tiếp tục duy trì ở mức cao và thị trường lao động chưa suy yếu đáng kể, khả năng Fed duy trì lãi suất cao hoặc thậm chí tăng thêm lãi suất vẫn là kịch bản được thị trường đánh giá cao.
Hotline (Zalo) : 0904 359 559
